مدرسه خان؛ مدرس ملاصدرای شیرازی+ تصاویر
عكس  15:5:25 1397/04/05
974-382-5 كد خبر

مدرسه خان، از بناهای تاریخی شیراز محسوب می شود؛ بنایی که گفته می شود امکانی بود برای تدریس ملاصدرای فیلسوف؛ بزرگترین مدرسه شیراز که در محدوده خیابان لطفعلی خان زند، محله اسحاق بیگ قرار دارد.

به گزارش ایسنا منطقه فارس، بنای تاریخی مدرسه خان، از ابعاد مختلف قابل بررسی و تامل است؛ یکی از این ابعاد، عناصر معماری استفاده شده در آن است.

در این مدرسه، دو کتیبه، یکی بر سردر و دیگری در دهلیز ورودی قرار دارد که هر دو تاریخ 1024 نشان می دهد.

در وقفنامه مدرسه خان، به قصد الله وردی‎خان برای ساخت این مدرسه اشاره شده است، موضوعی که عمر او کفاف عمل به آن را نداد و امام قلی خان، پسرش، نیت پدر را به انجام رسانید.

کتیبه موجود، معمار بنا را استاد حسین شماعی شیرازی و خطاط کتیبه ها را صیرفی معرفی کرده است.

مدرسه خان دارای صحنی به طول 51 و عرض 45 متر است. در هر چهار طرف مدرسه حجره هایی در دو طبقه ساخته شده که تعداد آن به 70 حجره می رسد، که تماما دو رویه بوده، با جانب باغ و مدرسه باز می شده اند. از چهارباغ مذکور امروزه جز محوطه ای بی درخت در شمال و میدانی در شرق مدرسه، اثری باقی نمانده است .

در جریان جنگ بین کریمخان زند با محمدحسین قاجار، به این مدرسه لطماتی وارد آمد و دو مناره آن ویران شد.

بعدها صادق خان به دستور برادرش کریمخان به تعمیر و احیاء سردر بزرگ مدرسه پرداخت. در سال 1239 قسمتی از عمارات فوقانی مدرسه در اثر زلزله ویران شد و سپس حاجی لطفعلی تاجر شیرازی به مرمت و بازسازی مدرسه مبادرت کرد که این اقدامات در سال 1249 به پایان رسید.

بار دیگر در سال 1269 حجرات فوقانی مدرسه در اثر زلزله تخریب شد و این بار حاجی میرزا علی اکبر قوام الملک شیرازی طی سال های 1273 و 1274 مدرسه را مرمت کرد.

در دوره ناصرالدین شاه قاجار مقرنس کاری سردر تعمیر شد که نام این پادشاه در میانه این مقرنس دیده می شود. از این پس بنای مدرسه و تزیینات کاشی کاری آن رو به خرابی گذاشت و وضع بالای هشتی و دهلیز ورودی، بسیار نامطلوب شد.

اداره باستان شناسی طی سال های 1337 تا 1339 شمسی، به ترمیم کاشی کاری نماهای غربی، شمالی و جنوبی مدرسه، تعمیر حجرات فوقانی و کاشت درختان نارنج در مدرسه اقدام کرد.

طی این اقدامات، مدرس ملاصدرا با کاشی فیروزه ای مفروش و کتابخانه ی کوچکی در آنجا دایر شد اما در جریان جنگ تحمیلی به دیوارهای مسجد و کاشی کاری آن آسیب زیادی وارد شد .

از ویژگی های طرح مدرسه خان، بنا شدن برخی اندام ها بر پایه اعداد مقدس است؛ شمار حجره های آن 92 است که به حروف جمل، نام مبارک پیامبر اکرم(ص) در می آید، پنج مدرس و دوازده راهرو داشته برابر پنج تن و دوازده امام. راهرو هم فضایی است که انسان را به سویی هدایت می کند.

دو اتاق و اتاق های درس خارج آن روی هم 14 تا بوده، با افزودن شماری از این اندام ها بر هم عدد 110 بدست می آید.

افزون بر آن چهار اتاق دیگر یعنی اتاق گیاه شناسی، اتاق خادم، اتاق چراغدار و اتاق موذن هم هست که روی هم عدد 114 بدست می آید که تعداد سوره های قرآن است.

این گزارش تصویری با هدف نشان دادن بخشی از عناصر معماری بنای مدرسه خان، مدرس ملاصدرای شیرازی، تهیه و منتشر شده است.


خبرنگار: 04
انتهاي پیام
ارسال خبر به دوستان
* گیرنده(ها):
آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: