• یکشنبه ۶ آبان ماه، ۱۳۹۷ - ۱۳:۰۲
  • دسته بندی : علمی و آموزشی
  • کد خبر : 978-676-5
  • خبرنگار : 04
  • منبع خبر : ----

براي نخستين بار انجام شد؛

توليد انسولين انساني توسط پژوهشگران در شيراز

عضو هیئت علمي دانشگاه شيراز گفت: براي نخستين بار،  پژوهشگران دانشكده علوم دانشگاه شيراز  با ايجاد نوآوري در فناوري توليد آزمايشگاهي انسولين نوتركيب انساني، اين دارو را در ميزبان باكتريايي با موفقيت توليد كردند.

به گزارش ایسنا منطقه فارس به نقل از روابط عمومی دانشگاه شیراز، رضا یوسفی گفت:  پژوهش پیرامون تولید آزمایشگاهی انسولین نوترکیب انسانی، با  همكاري محسن اكبريان، دانشجوي دكتري سلولي-مولكولي دانشگاه شيراز در آزمايشگاه شيمي پروتئين دانشكده علوم اين دانشگاه انجام شده است .

او اضافه کرد: اين پژوهش بخشي از پروژه بزرگ آزمايشگاه شيمي پروتئين با هدف بهينه سازي توليد آزمايشگاهي انسولين انساني و آنالوگ‌هاي آن است كه در قالب همكاري با كرسي يونسكوي دانشگاه تهران در تحقيقات بين رشته اي و با محوريت ديابت، مستقر در مركز تحقيقات بيوشيمي و بيوفيزيك دانشگاه تهران، در حال انجام است .

استاد دانشكده علوم دانشگاه شيراز گفت: حدود يك قرن از كشف انسولين به عنوان هورمون تنظيم كننده قند خون مي گذرد. به دليل گسترش روزافزون بيماري ديابت در جامعه انساني اين هورمون در صدر فهرست پرفروش ترين داروهاي پروتئيني و پپتيدي در جهان قرار دارد.

او ادامه داد: به واسطه وظايف فيزيولوژيك مهم انسولين و همين طور به دليل اهميت بالاي اين دارو براي جامعه انساني، تا كنون چهار جايزه نوبل به پژوهشگراني اعطا شده است كه مطالعات مهمي بر روي اين هورمون پپتيدي داشته اند. از منظر ساختاري انسولين متشكل از زنجيره پپتيدي آلفا ( ۲۱ آمينواسيد) و زنجيره پپتيدي بتا ( ۳۰ امينو اسيد) است كه با دو پيوند دي سولفيدي به همديگر متصل اند .

این استاد دانشگاه شیراز گفت: اين هورمون درسلول هاي جزاير لانگرهانس پانكراس به شكل كمپلكس هگزامري (شش تايي) ساخته و ذخيره مي شود و پس از رها شدن در خون به مولكول هاي مونومر (يك تايي) فعال تبديل مي گردد. محرك هاي نظير گلوكز وپروتئين هاي موجود در غذا باعث ترشح هورمون انسولين از پانكرانس به خون مي شوند. ضمن اتصال مولكول مونومر انسولين به پروتئين گيرنده غشاي آن در سطح سلول امكان جذب قند آزاد موجود در خون بوسيله بافت هاي بدن فراهم مي شود. هرگونه نقص در ساختار، توليد، ترشح و توانايي اين هورمون در فعال سازي گيرنده هاي غشايي به بيماري ديابت شيرين منجر مي شود .

یوسفی اضافه کرد: در بيماران مبتلا به ديابت شيرين نوع ۱ توانايي توليد انسولين به ميزان زيادي كاهش مي يابد و يا تماماً از بين مي رود. اين افراد به طور روزانه با تزريق انسولين سعي دارند تا علائم اين بيماري را از بين ببرند. در بيماران ديابت نوع ۲ حساسيت بدن به انسولين كم مي شود و تعدادي از مبتلايان به اين نوع ديابت نيز به تزريق انسولين وابسته هستند.

او گفت: در صورتيكه بيماران ديابتي با تزريق روزانه انسولين سطح قند خون را تنظيم نكنند بالا بودن طولاني مدت قند آثار مخرب و جبران ناپذيري بر ديگر اندام هاي بدن از جمله مغز، چشم، كليه و سيستم قلب و عروقي خواهد داشت. مقايسه جمعيت جهاني ۱۰۸ ميليوني مبتلايان به عارضه ديابت در سال ۱۹۸۰ به جمعيت بالغ بر ۴۲۰ ميليوني اين بيماران در زمان حاضر نشان از عدم كنترل و پيشرفت سريع اين بيماري در جامعه انساني دارد. سابقه خانوادگي (ژنتيك)، چاقي، عدم تحرك، مصرف زياد مواد خوراكي پر كالري، استعمال دخانيات، التهاب، كم خوابي و استرس از عوامل مؤثر در ابتلاء به ديابت نوع ۲ مي باشند. استرس هاي اكسايشي همراه با ايجاد راديكال هاي آزاد مسبب پيشرفت عارضه ديابت هستند كه با مصرف غذاهاي صنعتي حاوي مواد نگهدارنده، مصرف مواد آرايشي و بهداشتي غير استاندارد، عدم آرامش محيط و قرار گرفتن بيش از حد در معرض پرتوهاي الكترومغناطيسي حاصل مي شود .

انسولين ، پر مصرف ترين داروي پپتيدي جهان

استاد دانشگاه شیراز گفت: رشد سريع اين بيماري متابوليكي در جامعه انساني، انسولين را به پر مصرف ترين داروي پپتيدي جهان تبديل نموده است. امروزه بيش از ۸۰ درصد انسولين مصرفي دنيا بوسيله شركت Novo Nordisk   كشور دانمارك توليد و عرضه مي شود و ميزان فروش جهاني اين دارو در زمان حاضر حدود ۳۰ ميليارد دلار است.

یوسفی اضافه کرد: امروزه از ميزبان هاي باكتريايي، سلول هاي موجودات پستاندار و قارچ ها جهت توليد انسولين نوتركيب انساني استفاده مي شود ولي مشكلات و محدوديت هاي جدي در روش هاي توليدي باعث شده است كه مقدار فعلي توليد پاسخگوي نياز روز افزون اين داروي مهم و حياتي نباشد. ميزان بيان ناچيز اين هورمون در ميزبان هاي فوق الذكر، تجزيه سريع و مسير پيچيده و طولاني خالص سازي انسولين، تمايل زياد اين هورمون به لخته شدن و ايجاد فيبر آميلوييدي از مشكلات جدي است كه توليد صنعتي انسولين را با چالش هاي زيادي مواجه مي سازد .

وی گفت: اخيراً پژوهشگران دانشكده علوم دانشگاه شيراز ضمن ايجاد نوآوري در فناوري توليد آزمايشگاهي انسولين نوتركيب انساني، اين داروي ضد ديابتي را در ميزبان باكتريايي با موفقيت توليد نموده اند. پژوهشگران دانشگاه شيراز ژن دو زنجيره پپتدي آلفا و بتاي انسوليني را به طور جداگانه به ژن يكي از پروتئين هاي لنز چشم (آلفا كريستالين) متصل نموده اند و در ادامه، پلاسميدهاي حاوي ژن هاي هيبريدي را به ميزبان باكتريايي انتقال داده اند. به طور اجمال روشي كه اين گروه پژوهشي براي توليد انسولين نوتركيب انساني بكار گرفته است در شكل زير به نمايش گذاشته شده است .

یوسفی گفت: همان طور كه در اين شكل آمده است ميزبان باكتريايي، دو زنجيره آلفا و بتاي انسوليني را به شكل مولكول هاي هيبريدي با پروتئين لنز چشم توليد مي كند. در مرحله بعد، اين پژوهشگران به روش برش شيميايي، دو زنجيره آلفا و بتاي انسوليني را از پروتئين حامل (پروتيين آلفا كرستالين لنز چشم) رها ساخته اند. به گفتۀ اين پژوهشگران، يكي از مراحل مهم در توليد انسولين اتصال صحيح دو زنجيره آلفا و بتا جهت ايجاد مولكول هاي فعال انسوليني است كه به مرحله الحاق زنجيره اي معروف مي باشد. اين گروه پژوهشي بعد از خالص سازي زنجيرهاي آلفا و بتاي انسولين انساني، از فعاليت چاپروني پروتئين لنز چشم (آلفا كريستالين) براي توليد مولكول هاي فعال انسوليني استفاده کرده‌اند.

او ادامه داد: پژوهشگران دانشگاه شيراز نشان داده اند كه پروتئين چاپرون لنز چشم به ميزان قابل توجهي بازده توليد مولكول هاي فعال انسوليني را در مرحله موسوم به الحاق زنجيره اي بالا مي برد. اين گروه پژوهشي عنوان نموده اند كه روش به كار گرفته شده در اين پژوهش قابليت به كارگيري در توليد صنعتي انسولين و برخي ديگر داروهاي پپتدي مشابه را نيز داراست .

دانشگاه شيراز، پيشتاز در علوم پروتئيني و پپتيدي ايران

به گزارش ایسنا، با توجه به اهميت ويژه حوزه پروتئين و پپتيد نخستين كنفرانس علوم پروتئيني و پپتيدي ايران به ميزباني و ابتكار دانشگاه شيراز 19 و 20 آذرماه سال 1393 و سومين كنفرانس ملي علوم پروتئيني و پپتيدي هم ۵ و ۶ ارديبهشت ماه امسال با حضور ۳۰۰ پژوهشگر داخلي و خارجي در دانشگاه شيراز برگزار شد.


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: